To pytanie warto sobie zadać, zanim zaczniesz wybierać akwen i jacht, bo odpowiedź wpływa na budżet, wymagane uprawnienia i na to, jak będzie wyglądał Twój tydzień na wodzie. W czarterze są w praktyce trzy możliwości: jacht bez załogi (bareboat), jacht ze skipperem i rzadziej wybierany jacht z pełną załogą, czyli ze skipperem i hostessą lub kucharzem.
Bareboat: pełna samodzielność
Bareboat oznacza czarter „gołej łodzi”, bez skippera, wyłącznie na Twoją odpowiedzialność. Firma czarterowa przekazuje Ci jacht w sobotę, a Ty oddajesz go w piątek w tym samym stanie.
Wymagania. Osoba prowadząca jacht potrzebuje ważnego patentu żeglarskiego odpowiedniego dla wielkości jachtu i akwenu. Firmy czarterowe najczęściej wymagają patentu jachtowego sternika morskiego albo jego odpowiednika, do tego świadectwa operatora radiowego VHF. Wymogi różnią się między krajami i firmami, więc warto je sprawdzić przy rezerwacji.
Doświadczenie. Patent to jedno, a doświadczenie w manewrach portowych drugie. Baza nie sprawdza umiejętności, ale za każde uszkodzenie przy cumowaniu płaci się z kaucji. Jeśli nigdy nie cumowałeś rufą do kei przy bocznym wietrze albo nie kotwiczyłeś w zatłoczonej zatoce, pierwszy bareboat może być stresujący.
Co dostajesz. Pełną wolność. Sam decydujesz o trasie, tempie, porach wypływania i postojach, bez konsultowania każdej decyzji z obcą osobą na pokładzie. Masz jacht tylko dla swojej załogi, bez dzielenia kabin ze skipperem.
Czarter ze skipperem: mniej formalności, więcej spokoju
Skipper to doświadczony żeglarz, zwykle miejscowy albo współpracujący z bazą, który prowadzi jacht, odpowiada za bezpieczeństwo i nawigację i zna akwen. Ty decydujesz o ogólnym kierunku i stylu rejsu, on o tym, jak to bezpiecznie zrealizować.
Skipper ma sens w kilku sytuacjach:
- Nie masz patentu albo nikt w załodze go nie ma. To oczywiste.
- Masz patent, ale mało praktyki, szczególnie w manewrach portowych na dużym jachcie albo katamaranie.
- Chcesz odpocząć, a nie przez tydzień planować trasę, sprawdzać prognozę o szóstej rano i odpowiadać za wszystko.
- Płyniesz na trudniejszy akwen, na przykład na Cyklady w sezonie meltemi, na Kanary z długimi przelotami przez Atlantyk albo na Karaiby z odprawami celnymi przy każdej wyspie.
- Chcesz się nauczyć. Tydzień obserwowania i pytania doświadczonego skippera daje więcej praktyki niż niejeden kurs.
Trzeba pamiętać, że skipper mieszka na pokładzie. Potrzebuje własnej koi, najlepiej osobnej kabiny, więc przy pełnej załodze zabiera jedno miejsce. Na katamaranie z czterema kabinami to zwykle nie problem, na małym jachcie może być.
Koszt
Skipper to dodatkowy koszt, zwykle liczony za dzień, płatny w bazie, plus wyżywienie na pokładzie i kolacje, jeśli załoga je w tawernach. Stawki zależą od kraju, sezonu i wielkości jachtu. Na koniec rejsu przyjęty jest też napiwek, jeśli załoga jest zadowolona.
Dla wielu grup to nie tyle nowy wydatek, ile zamiana jednego kosztu na inny. Skipper zmniejsza ryzyko szkód przy cumowaniu, a ich naprawa z kaucji potrafi kosztować więcej niż tydzień jego pracy. Dla sześcio- czy ośmioosobowej załogi koszt podzielony na osoby jest często mniejszy, niż się wydaje.
Rozwiązanie pośrednie
Jeśli masz patent i trochę doświadczenia, ale nie czujesz się pewnie, możesz wziąć skippera tylko na pierwszy dzień albo dwa. Pomoże przy odbiorze jachtu, pokaże akwen, poćwiczy z Tobą cumowanie w kilku portach, a potem zejdzie na ląd. Nie wszystkie bazy to oferują, ale warto zapytać.
Innym wariantem jest flotylla, czyli kilka jachtów płynących razem z jednym prowadzącym skipperem na jachcie wiodącym. Każda załoga płynie samodzielnie, ale wieczorem stoi w tym samym porcie, a w razie problemu pomoc jest blisko.
Co wybrać
Jeśli to Twój pierwszy albo drugi rejs, polecamy skippera, nawet jeśli masz patent. Poznasz akwen bez presji samodzielnego podejmowania każdej decyzji, zobaczysz, jak ktoś doświadczony cumuje i wybiera kotwicowiska, i przy okazji realnie podniesiesz swoje umiejętności. Na kolejny rejs, na znanym już akwenie, bareboat będzie naturalnym krokiem.
Napisz, jakie masz doświadczenie i uprawnienia, a doradzimy, czy warto wziąć skippera na Twój najbliższy rejs.