Najlepsza trasa tygodnia to taka, która ma przygotowany wariant awaryjny. Prognoza zmienia się z dnia na dzień i prawie na każdym rejsie przychodzi jeden dzień, kiedy plan trzeba zmienić. Decyzja jest dużo łatwiejsza, jeśli nie trzeba jej podejmować od zera przy porannej kawie, z mapą w jednej ręce i prognozą w drugiej, a załoga czeka, co dalej.
Kiedy planowaliśmy rejs po Morzu Jońskim w maju 2026 roku, oprócz trasy podstawowej przygotowaliśmy od razu plan B. Poniżej wyjaśniamy, co w nim było i jak przygotować taki plan na dowolnym akwenie.
Co powinien zawierać plan B
Plan B to nie jest druga trasa rozpisana godzina po godzinie. To trzy listy, które pozwalają szybko przebudować tydzień:
Skrócona trasa. Te same wyspy w mniejszym promieniu albo w odwrotnej kolejności, tak żeby najdłuższe przeloty wypadły w najlepsze dni. Jeśli prognoza na środę jest zła, a na czwartek dobra, najdłuższy odcinek przenosi się na czwartek, a w środę robi się krótki przelot pod osłoną lądu.
Bezpieczne zatoki. Miejsca osłonięte od wiatru dominującego i od wiatru z prognozy, z dobrym trzymaniem kotwicy. Przy każdej warto zapisać, od jakich kierunków osłania, a od jakich nie, jaka jest głębokość i jakie dno.
Porty awaryjne. Porty, w których da się przeczekać jeden lub dwa dni, z zaopatrzeniem, tawernami i możliwością powrotu do bazy lądem, gdyby pogoda zepsuła się na dłużej.
Przykład: Morze Jońskie z Lefkady
Nasza trasa podstawowa prowadziła z Lefkady przez Kalamos, Fiskardo, Argostoli, Sami i Kioni z powrotem do Lefkady. Wariant na gorszą pogodę skracał pętlę do mniejszego promienia: Lefkas, Meganisi, Kalamos albo Porto Leone, Vathy na Itace, Sami i powrót. Odpadały z niej najbardziej wystawione odcinki wzdłuż zachodniego i południowego brzegu Kefalonii.
Bezpieczne zatoki. Porto Leone na południu Kalamos, spokojna, zielona zatoka z dobrym trzymaniem w piasku i mule na 5–10 m, osłonięta od północnego zachodu. Episkopi na północy Kalamos, gdzie można stanąć na kotwicy przed malutkim portem. Vathi na Meganisi, głęboko wcięta zatoka z tawernami. Vathy na Itace, główne miasteczko wyspy w długiej, osłoniętej zatoce. Do tego One House Bay na Atokos, która osłania przed wiatrem z północnego zachodu.
Porty awaryjne. Sami, osłonięte od wiatrów z północnego zachodu po wschód, i Argostoli, osłonięte ze wszystkich stron poza południem.
Na co uważać. Płytkie kamienie przy falochronie w Kalamos, wąskie wejście do Fiskardo, które przy silnym wietrze z boku robi się trudne, i głęboka woda przy Atokos, gdzie trudno dobrze zakotwiczyć.
Plan B mieliśmy spisany razem z trasą podstawową, a przy każdym dniu trasy była też alternatywa na noc na wypadek braku miejsca w porcie. W ten sposób każda zmiana sprowadzała się do wyboru z gotowej listy.
Jak wybierać schronienie na nieznanym akwenie
- Sprawdź, z którego kierunku ma wiać. Zatoka otwarta na ten kierunek nie jest schronieniem, nawet jeśli w przewodniku ma pięć gwiazdek. Pamiętaj też, że wiatr po przejściu frontu często skręca, więc zatoka dobra wieczorem może być zła o trzeciej w nocy.
- Przeczytaj opinie o dnie i trzymaniu. Navily i przewodniki żeglarskie mówią, czy dno to piasek, muł, trawa morska czy skała. W trawie posidonii kotwica trzyma słabo, a w wielu miejscach nie wolno w niej kotwiczyć.
- Zobacz, co jest dookoła. Czy jest miejsce, żeby jacht obrócił się na kotwicy bez uderzenia w sąsiada albo skały, czy jest dokąd uciec w nocy, jeśli zrobi się źle.
- Dopłyń przed najgorszym wiatrem. Wybierz miejsce, do którego dotrzesz z zapasem, a nie w trakcie szkwału. Kotwiczenie przy 30 węzłach to zupełnie inny manewr niż przy 10.
- Jeśli prognoza jest naprawdę zła, zostań w marinie. Dzień na lądzie, spacer po wyspie i dobra kolacja to też część urlopu, a załoga zapamięta go lepiej niż mokry przelot pod wiatr.
Kiedy zmienić plan
Najprościej przyjąć jedną regułę przed rejsem i trzymać się jej: jeśli prognoza porywów przekracza granicę, którą ustaliłeś dla swojej załogi i jachtu, na przykład 25 węzłów przy rodzinie z dziećmi, wchodzi plan B. Bez dyskusji i bez „może jakoś będzie”. Taka reguła zdejmuje ze skippera presję i ułatwia rozmowę z załogą, która chciałaby zobaczyć jeszcze jedną wyspę.
AI Nawigator przy każdym dniu trasy podaje alternatywne miejsce na noc, więc gotowy plan B masz bez dodatkowej pracy.